ASETİLEN
Asetilen
gazı; renksiz, sarımsak kokulu, şiddetli yanıcı, havadan hafif ,
zehirli etkisi olmayan fakat havanın oksijenini azaltarak boğucu
etki yaratabilecek bir gazdır.
Asetilen sanayide karpitin su ile reaksiyonundan elde edilir.
Asetilen maddesi çok yanıcı oluşunun yanı sıra, katı ve sıvı fazlarında
iken oldukça kararsız bir özellik gösterir. Bu özelliğinden dolayı
asetilen yanlış kullanımda yada yanlış depolamada oldukça tehlikeli
sonuçlar doğurabilir.
Asetilen için kullanılan tüm malzemeler asetilenin özelliklerine
uygun olmalıdır. Bu neden ile ekipman ve malzeme seçilirken çok
dikkat edilmelidir. Hatta giyilen giysiler dahi önemlidir.
Asetilen yanma esnasında çıkardığı yüksek ısıdan dolayı endüstride
çok yaygın olarak kullanılır.Asetilen, diğer fuel-gazlarla karşılaştırıldığında
en az oksijen tüketimiyle en yüksek alev hızına (6.9 m/sn) ve alev
ısısına ulaşan gazdır (3160ºC).
Serbest asetilen gazı hiçbir zaman 15 psig(1.013 bar) basıncın üstüne
çıkarılmamalı ve kullanılmamalıdır. Asetilen tüpleri için 50ºC çok
tehlikeli bir sıcaklıktır. Kesinlikle tüplerin bu sıcaklığa ulaşmaması
gerekmektedir.
Fiziksel
özellikleri :
Kimyasal
Simgesi : C2H2
Fiziksel durumu : Çözünmüş gaz
Molekül ağırlığı : 26
Görünüş : Renksiz, sarımsak kokulu
Yoğunluk : 1.086 kg/ m3 ( 21.1ºC )
Erime noktası : - 80.8 ºC
Kaynama noktası : -84.0 ºC ( 1 atm )
Kritik basınç : 61.9 bar
Kritik sıcaklık : 35.2ºC
Yanma ısısı : 20,800 Btu/lb ( 11545 k cal/kg)
Yanma aralığı( havada ) : 2.4 - 85% hacimce
Depolama :
Asetilen
içerisinde porosite bulunan basınçlı kaplarda, çözücü( aseton, di
metil formamid, ...) içerisinde çözünmüş halde depolanır.
Yangın
ve patlama :
Asetilen
yanıcı ve patlayıcı bir madde olduğu için muhafaza kapları , güneş
ışığından korumalı olarak havadar yerlerde depolanır. Kaplar civarında
sigara içmek ve buralara ateş ile yaklaşmak tehlikelidir.
Yangın esnasında mümkün ise gaz akışı durdurulur, yangına maruz
kalmış kap su ile soğutulur ve mümkün ise yangın mahallinden uzaklaştırılır..
Karbondioksit ve kuru kimyevi maddelerde yangın söndürme maddeleridir.
Karpit yangınlarına su ile müdahale edilmez.
Acil durum ve ilk yardım :
Asetilen gazı solukla içeriye çekilmiş ise hasta açık alana çıkarılır.
Solunum güçlüğü var ise ilave oksijen verilerek yapay solunum yaptırılır.
Sıcak tutulur ve dinlendirilir.Hastanın durumu takip edilir ve doktora
haber verilir.
Kaçak gaz veya yanma gazları ile kirlenmiş alan havalandırılır.
|