YANGIN SÖNDÜRME VE ÖNLEME TEDBİRLERİ
A. Yanmanın Tanımı:
Maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir
olaydır.Yanma olayının oluşabilmesi için madde, ısı ve oksijenin
(hava) bir arada olması gerekir. B. Yangın Çeşitleri: A Sınıfı Yangınlar: Katı madde yangınlarıdır. Soğutma
ve yanıcı maddenin uzaklaştırılması ile söndürülebilir. B Sınıfı Yangınlar: Yanabilen sıvılar bu sınıfa
girer.Soğutma (sis halinde su) ve boğma (Karbondioksit, köpük ve
kurur kimyevi toz) ile söndürülebilir. C Sınıfı Yangınlar: Likit petrol gazı, hava gazı,
hidrojen gibi yanabilen çeşitli gazların yanması ile oluşan yangınlardır.Kuru
kimyevi toz, halon, 1301 ve halon 1211 kullanarak söndürülebilir.
Elektrikli makine ve hassas cihazların yangınlarını da bu sınıfa
dahil edebiliriz. D Sınıfı Yangınlar: Yanabilen hafif metallerin
ve alaşımların (Mağnezyum, Lityum, Sodyum, Seryum gibi) yanmasıyla
meydana gelen yangınlardır. Kuru kimyevi tozlar bu yangınları söndürmede
kullanılırlar. Elektrik donanımlarının yanmasıyla oluşan yangınları
ayrı bir sınıf içinde değerlendirmeyip C sınıfı yangınların içerisinde
inceleyebiliriz. Elektrik akımı kesilerek müdahale edilmeli ve kuru
kimyevi toz kullanılmalıdır.
C.Yangının
Nedenleri:
1. KORUNMA ÖNLEMLERİNİN ALINMAMASI
Nedenlerin başında yangına karşı önlemlerin alınmaması gelmektedir.
Yangın elektrik kontağı, ısıtma sistemleri, LPG tüpleri (evlerde
kullanılan tüp gazları) patlayıcı-parlayıcı maddelerin yeterince
korunmaya alınmamasından doğmaktadır. Özellikle büyük yerleşim alanlarında,
konut ve iş yerlerinde çıkan yangınların büyük bir kısmı elektriğin
ve LPG tüplerinin yanlış kullanımına dayanmaktadır. Elektrik enerjisi
aksamının teknik koşullara göre yapılmaması da yangını yaratan diğer
bir neden olmaktadır. Bununla birlikte kaloriferlerde ve soba ile
ısıtma yöntemlerinde, bacaların temizlenmesi ve parlayıcı-patlayıcı
maddeler için gerekli önlemlerin alınması halinde yangın afetinde
büyük bir azalma olacaktır. 2. BİLGİSİZLİK
Yangına karşı hangi önlemlerin nasıl alınacağını bilmemek ve bu
konuda yeterli eğitimden geçmemek yangının önemli nedenlerindendir.
Elektrikli aletlerin doğru kullanımını bilmemek, soba ve kalorifer
sistemlerini yanlış yerleştirmek, tavan arasına ve çatıya kolay
tutuşabilecek eşyalar koymak yangını davet eder. Yangının oluşumunu
önlemek ve oluşan bir yangının söndürülmesini bilmek eğitim ve bilgilenmeden
geçer. Bu nedenle yangını önlemeyi öğrenmek kadar yangını söndürmede
ilk müdahaleleri de öğrenmek gerekir. 3. İHMAL
Yangın konusunda bilgi sahibi olmak yeterli değildir. Söndürülmeden
atılan bir kibrit veya sigara izmariti, kapatmayı unuttuğumuz LPG
tüp (evlerde kullanılan tüp gaz), ateşi söndürülmemiş ocak, fişi
prizde unutulmuş ütü gibi ihmaller büyük yangınlara yol açabilir.
4. KAZALAR
İstem dışı oluşan olaylardan bazıları da (kalorifer kazanının patlaması,
elektrik kontağı gibi) yangına neden olmaktadır. Ancak kendiliğinden
gelişen bütün olaylar, başlangıçta yeterli önlemlerin alınması sonucu
olabildiği gibi bilgisizliğin de rol oynadığını görebiliyoruz. Temelde
bunlar olmaksızın kazaların yol açtığı yangınlar da olmaktadır. 5. SABOTAJ
Yangına karşı gerekli önlemler alındığı halde; bazı insanlar çeşitli
amaç ve kazanç uğruna kasıtlı olarak kişi ve topluma ait bina ve
tesisleri yakarak can ve mal kaybına neden olabilir. 6. SIÇRAMA
Kontrol altına alınmış veya alınmamış bir yangın ihmal veya bilgisizlik
sonucu sıçrayarak, yayılarak veyahut parlayıp patlayarak daha büyük
boyutlara ulaşması mümkündür. Bu nedenle bu tür olaylara karşı dikkatli
olmamız gerekmektedir. 7. DOĞA OLAYLARI
Rüzgarlı havalarda kuru dalların birbirine sürtmesi yada yıldırım
düşmesi ve benzeri doğa olayları sonucunda yangın çıkabilir. Korunma
önlemlerinin alınmaması